Η εξασφάλιση κατοικίας για τους δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν σε ακριτικές και απομακρυσμένες περιοχές αναδεικνύεται σε κεντρικό πυλώνα για την κάλυψη των κενών στις δημόσιες υπηρεσίες, με το παράδειγμα της Χάλκης να αποτελεί πρότυπο για τη στεγαστική πολιτική στα νησιά. Η παράδοση του νέου «Σπιτιού του Γιατρού» στο νησί, στις 5 Σεπτεμβρίου 2026, ανέδειξε την ανάγκη για τη δημιουργία μόνιμου αποθέματος κατοικιών, πέρα από την απλή οικονομική ενίσχυση των εργαζομένων.
Το μοντέλο της Χάλκης και η στεγαστική πρόκληση
Το «Σπίτι του Γιατρού» στη Χάλκη κατασκευάστηκε από τα θεμέλια δίπλα στο Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο, μέσω δωρεάς της Ομάδας Αιγαίου, με το κόστος ανέγερσης να ανέρχεται στις 170.000 ευρώ. Η κατοικία παρέχεται δωρεάν στον εκάστοτε γιατρό που υπηρετεί στο νησί. Όπως επεσήμανε ο δήμαρχος Άγγελος Φραγκάκης, η αξιοπρεπής διαβίωση αποτελεί προϋπόθεση για την παραμονή των στελεχών σε μικρά ακριτικά νησιά. Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, η λύση δεν εντοπίζεται αποκλειστικά στην αύξηση των χρηματικών επιδομάτων, τα οποία συχνά καταλήγουν να επιδοτούν μια αγορά με μηδενική διαθεσιμότητα κατοικιών κατά τη θερινή περίοδο, αλλά στη δημιουργία υποδομών μέσω της αξιοποίησης δημοτικών ακινήτων ή της ανέγερσης νέων κτιρίων.
Χρηματοδοτικά εργαλεία και στόχοι του Υπουργείου Εσωτερικών
Το Υπουργείο Εσωτερικών έχει δρομολογήσει χρηματοδοτικά προγράμματα για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Μέσω του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026–2030, διατίθενται 7.300.800 ευρώ για τους Δήμους Αγαθονησίου, Καρπάθου, Σερίφου, Σίφνου και Σύμης, με στόχο την ανέγερση ή αγορά 40 κτιριακών υποδομών. Επιπλέον, ποσό 1.400.000 ευρώ έχει δεσμευτεί για τους Δήμους Αμοργού και Πάτμου, προβλέποντας τη δημιουργία πέντε υποδομών και την ανακατασκευή μίας ακόμη. Συνολικά, οι δύο αυτές προσκλήσεις στοχεύουν στη δημιουργία 46 υποδομών για τη στέγαση γιατρών, εκπαιδευτικών και άλλων εργαζομένων με κοινωνικό ρόλο.
Η δυσκολία στελέχωσης και το ζήτημα των άγονων θέσεων
Το πρόβλημα της στέγασης συνδέεται άμεσα με τις δυσκολίες στελέχωσης των δημόσιων δομών. Το Υπουργείο Υγείας έχει προχωρήσει στην επαναπροκήρυξη 95 θέσεων ειδικευμένων γιατρών που είχαν κηρυχθεί άγονες, ενώ στην προκήρυξη του 2026 περιλήφθηκαν 42 θέσεις για φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας μικρών νησιών, συνοδευόμενες από ειδικό επιμίσθιο. Παράλληλα, στο πλαίσιο του ευρύτερου δημόσιου σχεδιασμού, έχουν κατονομαστεί οι Λειψοί και η Αστυπάλαια για προγράμματα αγοράς ακινήτων ή αξιοποίησης κατοικιών, ενώ αναφορές για ανάγκες στέγασης έχουν γίνει και για την Ιθάκη και την Τήνο.
Τα εμπόδια στην αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας
Σημαντικό τροχοπέδη στην υλοποίηση στεγαστικών παρεμβάσεων αποτελεί η έλλειψη ενιαίας εικόνας για την ακίνητη περιουσία των δήμων. Όπως έχει επισημανθεί από την Blupeak, πολλές δημοτικές αρχές καλούνται να διαχειριστούν δεδομένα που είναι κατακερματισμένα μεταξύ του Ε9, του Εθνικού Κτηματολογίου, πινάκων παγίων και φυσικών αρχείων. Η έλλειψη ταύτισης στοιχείων, η απουσία τίτλων ιδιοκτησίας ή τοπογραφικών διαγραμμάτων και οι αποκλίσεις στα εμβαδά των ακινήτων καθιστούν τη διαδικασία αξιοποίησης των δημοτικών κτιρίων εξαιρετικά σύνθετη, απαιτώντας συχνά την εκ βάθρων καταγραφή της περιουσιακής κατάστασης από κάθε δήμο.
