Την ανάγκη για ανάληψη συλλογικής ευθύνης από το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την προστασία των κρατών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή υπογράμμισε ο πρωθυπουργός, στο πλαίσιο της συνάντησής του με τον πρόεδρο της Λιθουανίας. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις σύγχρονες προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζουν τα κράτη-μέλη, με ιδιαίτερη έμφαση στις υβριδικές απειλές και τη διαχείριση του μεταναστευτικού ζητήματος.
Στρατηγική απάντηση στις υβριδικές απειλές
Κατά τη διάρκεια των επαφών του, ο πρωθυπουργός ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο της θωράκισης των εξωτερικών συνόρων, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια των κρατών της πρώτης γραμμής αποτελεί ζήτημα που αφορά το σύνολο της διατλαντικής και ευρωπαϊκής συμμαχίας. Οι υβριδικές απειλές, οι οποίες χρησιμοποιούνται ολοένα και συχνότερα ως εργαλείο πίεσης, απαιτούν, σύμφωνα με τις θέσεις που διατυπώθηκαν, έναν συντονισμένο και ενιαίο μηχανισμό αντίδρασης.
Ο πρωθυπουργός έδωσε έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών, ώστε να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι προσπάθειες εργαλειοποίησης του μεταναστευτικού. Η κοινή στάση των δύο πλευρών επιβεβαιώθηκε μέσα από την αναγνώριση ότι η προστασία των συνόρων δεν αποτελεί μόνο εθνική υποχρέωση, αλλά και ευρωπαϊκή προτεραιότητα που απαιτεί την έμπρακτη στήριξη των ευρωπαϊκών θεσμών και του ΝΑΤΟ.
Ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και συμμετοχή τρίτων χωρών
Ένα από τα κομβικά σημεία της συνάντησης αποτέλεσαν οι όροι συμμετοχής τρίτων χωρών στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα. Ο πρωθυπουργός έθεσε το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πρέπει να κινείται η ευρωπαϊκή αμυντική στρατηγική, τονίζοντας ότι η συμμετοχή χωρών εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε κοινά εξοπλιστικά ή αμυντικά προγράμματα οφείλει να διέπεται από σαφείς κανόνες και προϋποθέσεις.
Η συζήτηση για την ευρωπαϊκή αμυντική αυτονομία συνδέθηκε άρρηκτα με την ανάγκη ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγικής βάσης και της τεχνολογικής ανάπτυξης εντός των ευρωπαϊκών συνόρων. Στόχος είναι η διασφάλιση ότι οι πόροι που διατίθενται για την άμυνα θα ενισχύουν πρωτίστως τις δυνατότητες της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, διατηρώντας παράλληλα τη συνοχή και την ασφάλεια των συμμαχικών σχέσεων.
Σύγκλιση απόψεων για την ασφάλεια
Η συνάντηση με τον πρόεδρο της Λιθουανίας ανέδειξε μια κοινή αντίληψη για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή ήπειρος. Παρά τις διαφορετικές γεωγραφικές θέσεις των δύο χωρών –η μία στο νότιο και η άλλη στο βόρειο άκρο της Ευρώπης–, οι προκλήσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια των συνόρων και την αντιμετώπιση εξωτερικών πιέσεων παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά.
Οι συνομιλίες επιβεβαίωσαν τη βούληση για στενότερο συντονισμό σε διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο, με σκοπό την προώθηση των θέσεων αυτών στα ευρωπαϊκά όργανα και στις συναντήσεις των υπουργών Άμυνας και Εξωτερικών του ΝΑΤΟ. Η ανάγκη για επένδυση στην ασφάλεια, η θωράκιση έναντι υβριδικών φαινομένων και η οριοθέτηση της αμυντικής συνεργασίας με τρίτες χώρες παραμένουν οι βασικοί άξονες πάνω στους οποίους θα συνεχιστεί ο διάλογος μεταξύ των δύο πλευρών το επόμενο διάστημα.
