Στα 25,7 δισ. ευρώ ανέρχεται η συνολική ετήσια δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών για είδη παντοπωλείου, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) για το 2025. Η ανάλυση, που βασίζεται σε δεδομένα της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ, καταγράφει μια σταδιακή αναδιάρθρωση του οικογενειακού προϋπολογισμού, με τις δαπάνες για είδη διατροφής να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του συνόλου.
Ανάλυση των δαπανών ανά κατηγορία
Από το συνολικό ποσό των 25,7 δισ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος, ύψους 18,1 δισ. ευρώ, κατευθύνεται σε είδη διατροφής. Επιπλέον, 1 δισ. ευρώ δαπανάται για μη αλκοολούχα ποτά και 1,6 δισ. ευρώ για αλκοολούχα ποτά. Στο «καλάθι» των νοικοκυριών περιλαμβάνονται επίσης μη διατροφικά είδη, με 1,7 δισ. ευρώ να αντιστοιχούν σε είδη οικιακής φροντίδας και 2,3 δισ. ευρώ σε είδη προσωπικής φροντίδας. Σημειώνεται ότι οι εν λόγω εκτιμήσεις αφορούν αποκλειστικά τα ελληνικά νοικοκυριά και δεν συμπεριλαμβάνουν τις δαπάνες των ξένων επισκεπτών στη χώρα, οι οποίες εκτιμώνται άνω του 1,5 δισ. ευρώ.
Σε κατά κεφαλήν επίπεδο, η δαπάνη για είδη παντοπωλείου διαμορφώθηκε το 2025 στα 2.433 ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 3,9% σε σχέση με το 2024. Ειδικότερα, η δαπάνη για τρόφιμα αυξήθηκε κατά 4,1%, για μη αλκοολούχα ποτά κατά 3,6% και για αλκοολούχα ποτά κατά 8,1%. Παράλληλα, τα είδη οικιακής φροντίδας σημείωσαν άνοδο 8,7%, ενώ η δαπάνη για είδη προσωπικής φροντίδας μειώθηκε κατά 2,9%.
Σύγκριση με τα εισοδήματα και το κόστος στέγασης
Η αύξηση της δαπάνης για είδη παντοπωλείου το 2025 κινήθηκε με χαμηλότερο ρυθμό από τη συνολική καταναλωτική δαπάνη, η οποία αυξήθηκε κατά 5,5% (φτάνοντας τα 9.216 ευρώ κατά κεφαλήν). Συγκριτικά, οι καθαρές αποδοχές των νοικοκυριών αυξήθηκαν εντονότερα: κατά 7,3% για τους άγαμους εργαζόμενους και κατά 9,4% για τα ζευγάρια με δύο παιδιά.
Σημαντικότερες πιέσεις στον οικογενειακό προϋπολογισμό καταγράφονται σε άλλους τομείς. Η δαπάνη για στέγαση αυξήθηκε κατά 8,3%, με τα ενοίκια να παρουσιάζουν άνοδο 14,4%, ενώ η εστίαση εμφάνισε αύξηση 6,1%.
Μεταβολές στην τελευταία δεκαεπταετία
Η ανάλυση του ΙΕΛΚΑ αναδεικνύει τις σημαντικές ανακατατάξεις από το 2008 έως σήμερα. Παρόλο που η συνολική κατά κεφαλήν δαπάνη ανήλθε στα 9.216 ευρώ το 2025, παραμένει περίπου 3% χαμηλότερα σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2008 σε ονομαστικούς όρους. Αντιθέτως, η δαπάνη για διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά είναι σήμερα περίπου 20% υψηλότερη σε σχέση με το 2008.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η διαφοροποίηση στο κόστος στέγασης και ενέργειας. Το κόστος για ηλεκτρισμό βρίσκεται σε επίπεδα υπερδιπλάσια του 2008, ενώ τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 36%. Όσον αφορά τη συμμετοχή των ειδών διατροφής στον συνολικό προϋπολογισμό, αυτή κορυφώθηκε στο 23,1% κατά τη διάρκεια της πανδημίας το 2020, ενώ για το 2025 διαμορφώνεται στο 20,4%, παραμένοντας σταθερή σε σχέση με τα προηγούμενα δύο έτη. Παράλληλα, η στέγαση απορροφά πλέον το 14,7% της συνολικής δαπάνης, έναντι 11,8% το 2008.
