Σε στάδιο ολοκλήρωσης βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της ιταλικής κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επιβολή πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι ο περιορισμός των αυξήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς η Ιταλία αναζητά τρόπους να μετριάσει την επίδραση των υψηλών τιμών του καυσίμου στην εγχώρια αγορά.
Πώς θα λειτουργεί ο μηχανισμός
Το σχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα της ιταλικής κυβέρνησης να αποζημιώνει τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο, όταν η τιμή του καυσίμου υπερβαίνει ένα προκαθορισμένο όριο. Η χρηματοδότηση των εν λόγω αποζημιώσεων θα προέρχεται από ρυθμιζόμενες χρεώσεις στους καταναλωτές. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι επιβαρύνσεις αυτές αναμένεται να είναι σημαντικά χαμηλότερες από το οικονομικό όφελος που θα προκύπτει στους λογαριασμούς ρεύματος από τη μείωση της τιμής.
Ο Ιταλός υπουργός Ενέργειας, Gilberto Pichetto Fratin, επιβεβαίωσε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου ότι οι επαφές με τις Βρυξέλλες βρίσκονται στην τελική τους φάση. Πριν από την οριστικοποίηση της συμφωνίας, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Κομισιόν εξετάζουν τη συμβατότητα του μηχανισμού με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις. Παρά την πρόοδο, το χρονοδιάγραμμα για την τελική έγκριση παραμένει αβέβαιο.
Ιστορικό διαφωνιών και ενεργειακή πολιτική
Η πιθανή συμφωνία αναμένεται να τερματίσει μια διαφωνία μηνών μεταξύ Ρώμης και Βρυξελλών, η οποία είχε εμποδίσει την εφαρμογή διατάξεων του «decreto bollette». Πρόκειται για τη νομοθεσία που ενέκρινε η κυβέρνηση της Giorgia Meloni με σκοπό τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε εκφράσει στο παρελθόν αντιρρήσεις για το αρχικό ιταλικό σχέδιο, το οποίο προέβλεπε την προστασία των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής από το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Η Ιταλία επιδιώκει συστηματικά αλλαγές στον τρόπο διαμόρφωσης των ευρωπαϊκών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, επικαλούμενη τη μεγάλη της εξάρτηση από το φυσικό αέριο. Η κυβέρνηση Meloni δέχεται έντονες πιέσεις για τη συγκράτηση του κόστους ενόψει των βουλευτικών εκλογών του 2027. Από τον Μάρτιο, η κυβέρνηση έχει διαθέσει τουλάχιστον 2,1 δισ. ευρώ για φορολογικές ελαφρύνσεις στα καύσιμα, ενώ για τον επόμενο προϋπολογισμό εξετάζεται η επιβολή έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών. Παράλληλα, εταιρείες όπως η Eni SpA έχουν ανακοινώσει οικειοθελή πλαφόν στις τιμές πώλησης.
Το ζήτημα της ενέργειας πρόκειται να συζητηθεί στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 15–16 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, έχει ήδη υπογραμμίσει την ανάγκη στήριξης των κρατών-μελών απέναντι στις πιέσεις που προκαλούν οι αυξημένοι λογαριασμοί ενέργειας, εν μέσω των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
