Σημαντική συρρίκνωση παρουσιάζει το τραπεζικό δίκτυο στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, με τα διαθέσιμα στοιχεία να καταδεικνύουν μια δραστική αλλαγή στον χάρτη της εξυπηρέτησης των πολιτών. Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσίασε η Μιλένα Αποστολάκη, ο αριθμός των τραπεζικών καταστημάτων έχει περιοριστεί στα 1.352, από τα 4.097 που λειτουργούσαν το 2008. Η μείωση αυτή αγγίζει το 67% και αντανακλά τη γενικότερη τάση περιορισμού της φυσικής παρουσίας των πιστωτικών ιδρυμάτων στην επικράτεια.
Ελλείψεις στην πρόσβαση και αποκλεισμός περιοχών
Οι συνέπειες της δραστικής αυτής μείωσης αποτυπώνονται με έντονο τρόπο στην καθημερινότητα των πολιτών και στη λειτουργία των τοπικών κοινωνιών. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, 67 δήμοι της χώρας δεν διαθέτουν πλέον ούτε ένα τραπεζικό κατάστημα. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί συνθήκες αποκλεισμού για σημαντικό τμήμα του πληθυσμού, καθώς 2,5 εκατομμύρια πολίτες καλούνται να διανύσουν απόσταση μεγαλύτερη των πέντε χιλιομέτρων προκειμένου να προσεγγίσουν τραπεζικό κατάστημα για τις συναλλαγές τους.
Η αδυναμία φυσικής πρόσβασης σε τραπεζικές υπηρεσίες επηρεάζει δυσανάλογα πληθυσμιακές ομάδες που δεν είναι εξοικειωμένες με τις ψηφιακές τεχνολογίες ή που κατοικούν σε απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες περιοχές. Η έλλειψη εναλλακτικών επιλογών καθιστά την καθημερινότητα των κατοίκων στους συγκεκριμένους 67 δήμους ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς η τραπεζική εξυπηρέτηση αποτελεί βασική ανάγκη για την οικονομική τους δραστηριότητα.
Συνεχιζόμενη τάση αναδιάρθρωσης
Η εικόνα αυτή διαμορφώνεται παράλληλα με τις στρατηγικές αποφάσεις που λαμβάνουν οι τραπεζικοί όμιλοι στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης των δικτύων τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Τράπεζα Πειραιώς, η οποία προχωρά σε νέα εθελούσια έξοδο προσωπικού. Οι κινήσεις αυτές, που αποσκοπούν στον περιορισμό του λειτουργικού κόστους και στον ψηφιακό μετασχηματισμό των τραπεζών, έχουν άμεσο αντίκτυπο στον αριθμό των εργαζομένων στον κλάδο αλλά και στον αριθμό των φυσικών σημείων εξυπηρέτησης.
Η τάση αυτή, που ξεκίνησε πριν από περίπου 15 χρόνια, φαίνεται να συνεχίζεται με αμείωτους ρυθμούς, οδηγώντας σε έναν ριζικά διαφορετικό τραπεζικό χάρτη σε σύγκριση με την προ της κρίσης εποχή. Ενώ η ψηφιοποίηση των τραπεζικών υπηρεσιών προβάλλεται ως η λύση για την ταχύτητα και την αποδοτικότητα των συναλλαγών, η συρρίκνωση του δικτύου αναδεικνύει το ζήτημα της ισότιμης πρόσβασης των πολιτών στις τραπεζικές υπηρεσίες, ειδικά σε περιοχές όπου η ψηφιακή υποδομή ή η ψηφιακή κατάρτιση των κατοίκων παραμένουν περιορισμένες.
Τα στοιχεία που παρατέθηκαν αναδεικνύουν το μέγεθος της πρόκλησης που αντιμετωπίζει το τραπεζικό σύστημα, το οποίο καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για οικονομική εξυγίανση και την ευθύνη απέναντι στην εξυπηρέτηση των πελατών του σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
