Ένα κρίσιμο ζήτημα που αφορά τη διαφάνεια στις οικονομικές καταστάσεις των εισηγμένων εταιρειών βρίσκεται στο επίκεντρο του προβληματισμού για στελέχη της αγοράς. Πρόκειται για τον τρόπο με τον οποίο οι εισηγμένες υπολογίζουν τις προβλέψεις για τις επισφάλειες, δηλαδή για τους πελάτες που δεν πρόκειται να εκπληρώσουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις, εφαρμόζοντας το πρότυπο IFRS 9.
Το κενό στον έλεγχο των προβλέψεων
Σύμφωνα με πληροφορίες από την αγορά, το θέμα αυτό δεν έχει τεθεί ποτέ με τη δέουσα σοβαρότητα προς συζήτηση στα γραφεία της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ). Παρά τη σημασία του για την ακριβή απεικόνιση της οικονομικής κατάστασης των επιχειρήσεων, παραμένει ένα πεδίο όπου η εποπτεία φαίνεται να μην έχει αποσαφηνίσει πλήρως τις διαδικασίες ελέγχου.
Το πρότυπο IFRS 9 επιβάλλει στις εταιρείες να προχωρούν σε εκτιμήσεις σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο των πελατών τους. Ωστόσο, η εφαρμογή του αφήνει περιθώρια για υποκειμενικές προσεγγίσεις, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα των οικονομικών καταστάσεων. Η ανησυχία που διατυπώνεται από παράγοντες της αγοράς εστιάζει στο ερώτημα ποιος είναι ο φορέας που αναλαμβάνει να ελέγξει αν οι παραδοχές και τα μοντέλα που χρησιμοποιούν οι εισηγμένες για τον υπολογισμό των προβλέψεων είναι ορθά και αντικειμενικά.
Η ευθύνη των ελεγκτών και η εποπτεία
Το ερώτημα που προκύπτει αφορά άμεσα τον ρόλο των ελεγκτών, οι οποίοι καλούνται να πιστοποιήσουν την ορθότητα των οικονομικών μεγεθών. Όταν μια εταιρεία ανακοινώνει τις προβλέψεις της για επισφαλείς απαιτήσεις, ο ελεγκτής οφείλει να αξιολογήσει αν οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται σε ρεαλιστικά δεδομένα. Εντούτοις, η έλλειψη μιας ενιαίας κατευθυντήριας γραμμής ή ενός αυστηρού πλαισίου ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές δημιουργεί μια γκρίζα ζώνη.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και η ΕΛΤΕ, ως οι θεσμικοί πυλώνες που επιβλέπουν την ορθή λειτουργία της αγοράς και την ποιότητα των λογιστικών ελέγχων, φέρουν το βάρος της διασφάλισης ότι οι εισηγμένες δεν προχωρούν σε αυθαίρετες λογιστικές πρακτικές. Η απουσία ελέγχου πάνω στον έλεγχο των προβλέψεων ενδέχεται να οδηγήσει σε παραπλανητική εικόνα της πραγματικής οικονομικής ευρωστίας των εταιρειών, καθώς οι επισφάλειες αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα μεγέθη που κρίνουν τη βιωσιμότητα και την κερδοφορία μιας επιχείρησης.
Οι επαγγελματίες του κλάδου τονίζουν ότι η μέχρι τώρα στάση των εποπτικών αρχών δεν έχει επιτρέψει να ανοίξει μια ουσιαστική συζήτηση για το ζήτημα. Η ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια στον τρόπο υπολογισμού των προβλέψεων IFRS 9 παραμένει επιτακτική, καθώς η εμπιστοσύνη των επενδυτών βασίζεται στην ακρίβεια των στοιχείων που δημοσιοποιούν οι εισηγμένες εταιρείες. Το ζήτημα του ποιος ελέγχει τελικά τους ελεγκτές σε ό,τι αφορά τις προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις παραμένει, κατά τα λεγόμενα των ανθρώπων της αγοράς, ένα θέμα που απαιτεί άμεση θεσμική αντιμετώπιση.
