Η αγορά πρώτης κατοικίας στις ΗΠΑ καθίσταται ολοένα και πιο δυσπρόσιτη, καθώς ο συνδυασμός της περιορισμένης προσφοράς και των υψηλών τιμών καθιστά την απόκτηση ακινήτου μια πρόκληση για τους υποψήφιους αγοραστές. Σύμφωνα με έρευνα του Realtor.com, το ποσοστό των προσιτών κατοικιών επί του συνόλου των διαθέσιμων ακινήτων προς πώληση έχει υποχωρήσει στο 36,2% το 2026, από 38,1% που ήταν το 2019. Παράλληλα, η διάμεση ζητούμενη τιμή για αυτές τις κατοικίες έχει αυξηθεί από τις 260.000 στις 340.000 δολάρια, παρουσιάζοντας άνοδο άνω του 30% μέσα σε επτά χρόνια.
Ορισμός και γεωγραφική κατανομή
Ως «προσιτή πρώτη κατοικία» (starter home), οι οικονομολόγοι ορίζουν το ακίνητο του οποίου η ζητούμενη τιμή δεν υπερβαίνει το 80% της διάμεσης τιμής πώλησης στη μητροπολιτική περιοχή όπου βρίσκεται. Πρόκειται συνήθως για μικρότερες ιδιοκτησίες με περιορισμένες ανέσεις, οι οποίες αποτελούν την οικονομικότερη επιλογή για την είσοδο στην αγορά ακινήτων. Η έρευνα, που βασίστηκε σε στοιχεία από 8.300 ταχυδρομικές ζώνες στις 100 μεγαλύτερες μητροπολιτικές περιοχές των ΗΠΑ, καταδεικνύει ότι η πλειονότητα των προσιτών κατοικιών δεν εντοπίζεται αποκλειστικά σε υποβαθμισμένες περιοχές, αλλά συνυπάρχει με ακριβότερα ακίνητα σε διάφορες συνοικίες.
Η Hannah Jones, ανώτερη οικονομολόγος του Realtor.com, επισημαίνει ότι περισσότερο από το 18% των συνοικιών στις 100 μεγαλύτερες μητροπολιτικές περιοχές διαθέτει υψηλή συγκέντρωση τέτοιων κατοικιών. Στην κορυφή της λίστας με τις περισσότερες προσιτές κατοικίες βρίσκεται το Toledo του Ohio, με ποσοστό 42,1%, ενώ ακολουθούν το St. Louis με 40,7% και το Detroit με 39,8%. Οι συγκεκριμένες αγορές χαρακτηρίζονται από ρυθμούς αύξησης τιμών χαμηλότερους από τον εθνικό μέσο όρο.
Εστίαση στις αγορές του Kansas City και του St. Louis
Το Kansas City και το St. Louis αναδεικνύονται σε σημαντικές αγορές λόγω του συνδυασμού διαθεσιμότητας και γεωγραφικής διασποράς των οικονομικών κατοικιών. Στο Kansas City, οι προσιτές πρώτες κατοικίες αντιστοιχούν στο 37,7% της συνολικής προσφοράς, με τους αγοραστές να έχουν επιλογές σε 39 διαφορετικές συνοικίες. Η διάμεση ζητούμενη τιμή διαμορφώθηκε τον Αύγουστο στις 312.000 δολάρια. Σύμφωνα με τη μεσίτρια Rosemary Rieke Male, το ποσό αυτό επιτρέπει την απόκτηση κατοικίας δύο ή τριών υπνοδωματίων στην κομητεία Johnson, ενώ στο κέντρο της πόλης προτιμώνται οι παλαιότερες μονοκατοικίες σε ιστορικές περιοχές όπως το Brookside Park και το Waldo.
Ακόμη χαμηλότερα επίπεδα τιμών καταγράφονται στο St. Louis, με τη διάμεση τιμή να ανέρχεται στις 231.000 δολάρια. Ο μεσίτης AJ Graham σημειώνει ότι με αυτόν τον προϋπολογισμό οι αγοραστές μπορούν να βρουν ακίνητα σε καλή κατάσταση, συχνά με ανακαινίσεις που επιτρέπουν τη σταδιακή αναβάθμιση της αξίας τους. Περιοχές όπως το St. Louis Hills συγκεντρώνουν ενδιαφέρον λόγω της εγγύτητας σε υπηρεσίες, ενώ στην κομητεία St. Louis οι αγοραστές που στοχεύουν σε περιζήτητες σχολικές μονάδες αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος ή περιορισμένο εμβαδόν.
Παράλληλα, η προσφορά κατοικιών στην περιοχή αναμένεται να ενισχυθεί μέσω νέων κατασκευών στο βόρειο τμήμα της πόλης, ως μέρος του σχεδίου αποκατάστασης των ζημιών από ανεμοστρόβιλο που έπληξε την περιοχή πέρυσι. Ο Ron Kitchens, διευθύνων εταίρος του οργανισμού Greater St. Louis, αναφέρει ότι έχουν διατεθεί 120 εκατομμύρια δολάρια για την ανασυγκρότηση των πληγεισών συνοικιών.
