Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το αίτημα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της εθνικής ρήτρας διαφυγής, παρέχοντας στην Ελλάδα τη δυνατότητα να εντάξει μέτρα ενίσχυσης της ενεργειακής ανθεκτικότητας στο πλαίσιο των δημοσιονομικών της δεσμεύσεων. Το αίτημα είχε υποβληθεί με σχετική επιστολή στις 6 Αυγούστου 2026.
Επενδύσεις και δημοσιονομικό πλαίσιο
Οι νέες επενδύσεις που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισεκατομμύριο ευρώ έως το 2028. Τα συγκεκριμένα κονδύλια θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους και εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, όπως αυτό ορίζεται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης. Η εξαίρεση ανέρχεται έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028. Παρά την εξαίρεση από τον υπολογισμό του ορίου δαπανών, οι σχετικές δαπάνες προσμετρώνται κανονικά στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος της χώρας.
Ο στόχος της πρωτοβουλίας είναι η κάλυψη δράσεων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.
Τα προγραμματισμένα έργα
Το πλαίσιο περιλαμβάνει δέσμη έργων στους τομείς της ενέργειας, των υποδομών και της ενεργειακής αναβάθμισης κτηρίων. Αναλυτικά, προβλέπονται οι εξής παρεμβάσεις:
- Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ύψους 200 εκατ. ευρώ.
- Πανελλαδικό πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, ύψους 200 εκατ. ευρώ, με στόχο 100.000 δικαιούχους.
- Έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, που περιλαμβάνει αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία, ύψους 50 εκατ. ευρώ.
- Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 κτηρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων, ύψους 117 εκατ. ευρώ.
- Πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολικών μονάδων, ύψους 45 εκατ. ευρώ.
- Δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία, ύψους 50 εκατ. ευρώ.
- Σιδηροδρομικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεων, ύψους 320 εκατ. ευρώ.
- Εγκατάσταση σταθμών φόρτισης λεωφορείων, ύψους 20 εκατ. ευρώ.
