Σε κατάσταση αβεβαιότητας παραμένει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), καθώς οι διαβουλεύσεις για τα επόμενα βήματα δεν έχουν οδηγήσει μέχρι στιγμής σε αποσαφήνιση του πλαισίου υλοποίησης. Το τοπίο παραμένει σύνθετο λόγω των εκκρεμοτήτων που αφορούν τον γεωπολιτικό σχεδιασμό, τη χρηματοδοτική συμμετοχή της Κύπρου και τη στάση των ΗΠΑ απέναντι στο εγχείρημα.
Ο προγραμματισμός για τις έρευνες βυθού
Η ελληνική πλευρά έχει εκφράσει την πρόθεση να προχωρήσει έως το τέλος Οκτωβρίου στην έκδοση Navtex για την επανέναρξη των ερευνών βυθού στην περιοχή μεταξύ Κάσου και Καρπάθου. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η διαδικασία αυτή θα πραγματοποιηθεί χωρίς να ζητηθεί άδεια από την Τουρκία. Παρά την απόφαση αυτή, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα σχετικά με τον τρόπο ενημέρωσης της Άγκυρας για την έναρξη των εργασιών, καθώς και το ποιος φορέας θα αναλάβει τη συγκεκριμένη διαδικασία. Η επανεκκίνηση των ερευνών θεωρείται καθοριστική για τη Λευκωσία, καθώς αποτελεί προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της χρηματοδοτικής δέσμευσης της Κυπριακής Δημοκρατίας προς τον ΑΔΜΗΕ.
Χρηματοδοτικές εκκρεμότητες και συμμετοχή της Meridiam
Η χρηματοδοτική συμμετοχή της Κύπρου προβλέπεται να ανέλθει συνολικά στα 125 εκατ. ευρώ, τα οποία θα καταβληθούν σε πέντε ισόποσες δόσεις. Η πρώτη δόση των 25 εκατ. ευρώ συνδέεται άμεσα με την εξέλιξη των εργασιών στο πεδίο. Παράλληλα, εκκρεμούν ζητήματα σχετικά με τη συμμετοχή της γαλλικής Meridiam, η οποία έχει συμφωνήσει να αποκτήσει το 60% του GSI. Μέχρι στιγμής, δεν έχει προσδιοριστεί το ακριβές ποσό της επένδυσης, ενώ παραμένει άγνωστο αν η γαλλική εταιρεία θα αναλάβει τη διαχείριση του έργου και ποιος θα είναι ο ρόλος του ΑΔΜΗΕ στο τελικό εταιρικό σχήμα. Επιπλέον, αναμένεται η ολοκλήρωση της μελέτης βιωσιμότητας από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία τοποθετείται χρονικά έως το τέλος του έτους.
Η στάση των ΗΠΑ και η γεωπολιτική διάσταση
Το έργο βρέθηκε στο επίκεντρο επαφών του υπουργού Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, με τον Κύπριο ομόλογό του, Μιχάλη Δαμιανό, και τον αναπληρωτή υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ για θέματα Ευρώπης, Joshua Volz. Το θέμα συζητήθηκε επίσης κατά τις επαφές του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, στην Αθήνα. Η αμερικανική πλευρά, ωστόσο, απέφυγε να παρέχει τη σαφή πολιτική στήριξη που αναμενόταν από την ελληνική κυβέρνηση.
Ο Μάρκο Ρούμπιο, ερωτηθείς σχετικά, απέφυγε να αναφερθεί στην Τουρκία, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα ως «λεπτές καταστάσεις» που εμπλέκουν περισσότερες χώρες και θα πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω της διπλωματίας. Παρά την επανάληψη της σημασίας της ενεργειακής ασφάλειας και της εταιρικής σχέσης με την Ελλάδα, δεν δόθηκε δημόσιο μήνυμα σχετικά με τον τρόπο που η Ουάσιγκτον θα προσεγγίσει την τουρκική παράμετρο του έργου, εν μέσω των ανησυχιών για πιθανές αντιδράσεις από την πλευρά της Τουρκίας κατά τη φάση των ερευνών.
