Σε στάση αναμονής βρίσκεται ο βιομηχανικός κόσμος της χώρας ενόψει της αποψινής ομιλίας του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην πανηγυρική γενική συνέλευση του ΣΕΒ. Οι επιχειρηματίες προσδοκούν συγκεκριμένες κυβερνητικές δεσμεύσεις για τη λήψη μέτρων που θα περιορίσουν το ενεργειακό κόστος, με τις προσδοκίες να επικεντρώνονται σε ένα πακέτο στήριξης συνολικού ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ.
Το αίτημα της βιομηχανίας και η στάση της κυβέρνησης
Η προσδοκία για το πακέτο στήριξης προέκυψε μετά από πρόσφατη συνάντηση της ηγεσίας του ΣΕΒ με τον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο. Παρά τις προσδοκίες, στους κόλπους της βιομηχανίας καταγράφεται ανησυχία, καθώς ανακαλούνται αντίστοιχες εξαγγελίες κατά την περυσινή εκδήλωση του Συνδέσμου, οι οποίες δεν μετουσιώθηκαν σε πράξη.
Μέχρι τώρα, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει εστιάσει στο μέτρο της αντιστάθμισης του κόστους ρύπων, το οποίο αφορά αποκλειστικά 60 ενεργοβόρες βιομηχανίες. Το υπουργείο υποστηρίζει πως, βάσει του ευρωπαϊκού κανονισμού CISAF, δεν υφίσταται περιθώριο για πρόσθετη χρηματοδότηση προς τις επιχειρήσεις που είναι ήδη ενταγμένες στο συγκεκριμένο καθεστώς.
Τα ευρωπαϊκά εργαλεία στο τραπέζι
Το κυβερνητικό επιτελείο εξετάζει τη χρήση δύο ευρωπαϊκών πλαισίων για την παροχή κρατικών ενισχύσεων με χαλαρότερους όρους:
- CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework): Το εργαλείο που υιοθετήθηκε μετά την ενεργειακή κρίση της περιόδου 2022-2023.
- METSAF (Middle East Crisis Temporary State Aid Framework): Το πλαίσιο που αφορά την τρέχουσα κρίση, η οποία έχει προκληθεί από την εκτόξευση των τιμών της ενέργειας λόγω του πολέμου στο Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η ισχύς του εκπνέει στο τέλος του 2026, αν και υπάρχουν ενδείξεις για πιθανή παράταση.
Παρά τη δυνατότητα που παρέχει το METSAF για ελάφρυνση του κόστους χωρίς τους περιορισμούς της αντιστάθμισης, η εφαρμογή τέτοιων μέτρων απαιτεί έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, γεγονός που συνεπάγεται χρονοβόρες διαδικασίες. Επιπλέον, οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας επισημαίνουν ότι οι όροι των εν λόγω πλαισίων ενδέχεται να αποδειχθούν εξαιρετικά δύσκολοι ή και ανέφικτοι, ιδίως για τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Ζητήματα χρηματοδότησης
Ένα κρίσιμο σκέλος της συζήτησης αφορά την πηγή των πόρων για την κάλυψη των ενισχύσεων, σε μια περίοδο που η κυβέρνηση δέχεται πιέσεις για μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα. Από την πλευρά τους, οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας υποδεικνύουν ως πιθανή πηγή χρηματοδότησης τα 200 εκατομμύρια ευρώ που διαθέτει το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης, προερχόμενα από τα έσοδα των δημοπρασιών δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων.
