Η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει κινδύνους που θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και στην εξαφάνισή της έως το 2100, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet. Η έρευνα, η οποία παρουσιάστηκε στην Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής για την Υγεία στο Βερολίνο, αναδεικνύει την κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και τον πυρηνικό πόλεμο ως τις δύο σημαντικότερες απειλές για την παγκόσμια υγεία κατά τις επόμενες δεκαετίες.
Οι 17 μεγάλες απειλές για την ανθρωπότητα
Η μελέτη καταρτίστηκε από τη νέα Επιτροπή του Lancet για τις παγκόσμιες απειλές στην υγεία κατά τον 21ο αιώνα, στην οποία συμμετέχουν 37 ειδικοί από τους κλάδους της υγείας, της οικονομίας, της ασφάλειας και της τεχνολογίας. Οι επιστήμονες συνέθεσαν μια λίστα 17 μεγάλων απειλών, εξετάζοντας δεδομένα από 204 χώρες και περιοχές για την περίοδο 2025–2100.
Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται ο πυρηνικός κίνδυνος και η τεχνητή νοημοσύνη. Οι επιπτώσεις μιας πυρηνικής σύγκρουσης επεκτείνονται πέρα από τις άμεσες καταστροφές των όπλων, περιλαμβάνοντας τον κίνδυνο πυρηνικού λιμού. Αντίστοιχα, η κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη και τη χρήση βιολογικών όπλων. Στην ίδια λίστα περιλαμβάνονται επίσης η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, η μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά, οι εισοδηματικές ανισότητες, καθώς και προβλήματα υγείας όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία και οι ψυχικές διαταραχές.
Μεθοδολογία και επιπτώσεις
Για την αξιολόγηση των κινδύνων, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον δείκτη DALYs (Disability-Adjusted Life Years), ο οποίος μετρά τα χρόνια υγιούς ζωής που χάνονται λόγω πρόωρου θανάτου ή αναπηρίας. Οι 17 απειλές συνδέονται με μια εκτιμώμενη επιβάρυνση από 1,02 δισεκατομμύρια έως 23,1 δισεκατομμύρια χαμένα χρόνια υγιούς ζωής. Συγκριτικά, η πανδημία της COVID-19 προκάλεσε την απώλεια περίπου 500 εκατομμυρίων ετών υγιούς ζωής. Η παχυσαρκία εμφανίζει τη μεγαλύτερη σωρευτική επιβάρυνση που θα μπορούσε να αποφευχθεί μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων.
Προτάσεις για την αντιμετώπιση των κινδύνων
Οι ειδικοί της Επιτροπής επισημαίνουν ότι οι απειλές είναι αλληλένδετες και υπογραμμίζουν την ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσης που θα βασίζεται στην επιστήμη, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αλληλεγγύη. Μεταξύ των προτάσεων που απευθύνονται στις εθνικές κυβερνήσεις είναι:
- Επένδυση σε συστήματα υγείας προετοιμασμένα για τη διαχείριση μεγάλων κρίσεων, αξιοποιώντας την εμπειρία της πανδημίας.
- Ενίσχυση των επενδύσεων σε καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις, όπως η πυρηνική σύντηξη και οι τεχνολογίες απομάκρυνσης άνθρακα.
- Τακτική παρακολούθηση και αξιολόγηση των παγκόσμιων απειλών, με παρουσίαση των ευρημάτων σε διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ και η G20.
Η Επιτροπή τονίζει ότι η σημερινή ανταγωνιστική προσέγγιση, όπου οι προκλήσεις αντιμετωπίζονται μεμονωμένα, περιορίζει τις δυνατότητες αποτελεσματικής διαχείρισής τους. Η αξιολόγηση των 17 απειλών θα επικαιροποιείται σε ετήσια βάση, ενσωματώνοντας νέα επιστημονικά δεδομένα και αναδυόμενους κινδύνους.
